واژه انکر به معنای مهار، چفت، بست و محکم کردن می باشد. در سازه های فلزی به بادبندهای متصل به سازه، برای مهار نیروهای ناشی از زلزله انکر گفته می شود. در اصطلاح فنی، به جای گذاری المان فولادی در بتن (و یا مصالح بنایی) برای اصلاح، تعمیر، تغییر، گسترش و… انکرینگ می گویند. انکر بولت یکی از ابزارهای مهم برای مقاوم سازی سازه های مختلف است که کاربردهای متنوع و مهمی در صنایع مختلف از جمله صنعت ساختمان دارد. انکر بولت ها در انواع و جنس های مختلفی تولید می شوند که نوع فلزی آن بیشترین استفاده و کاربرد را دارد. در این مطلب از آشیان پی به توضیح انکر بولت و کاربرد های آن می پردازیم.
انکر بولت چیست؟
همان طور که در مقدمه هم گفته شد، انکر بولت (Anchor Bolt) در لغت به معنی پیچ چفتی است؛ که در جهت چفت و بست کردن روی سطوح صلب مثل بتن استفاده می شود. این کار برای تعمیر، بازیابی یا گسترش مصالح فولادی انجام می شود. علاوه بر این از این پیچ چفتی یا انکر بولت برای چفت کردن صفحات فولادی مثل پلیتها در بتن استفاده می شود. پلیتها نقش بااهمیتی در اضافه کردن سازههای جدید به اسکلت بتنی دارند. انکر بولت ها در انواع مختلفی تولید و بسته به مواد مصرفی، محل و نوع کاشت در دسته بندی های مختلفی به بازار عرضه می شوند.
استفاده از انکر بولت امکان اتصال قطعات سنگین و دائمی را به سطوح بتنی یا فلزی فراهم می کند. به عنوان مثال در ساختمان های بلند از انکر بولت ها برای نصب پایه های فلزی روی بتن استفاده می شود تا اتصال محکم و دائمی ایجاد شود.
انواع انکر بولت کدامند؟
از نظر عملکردی انکر بولت ها به 3 دسته شیمیایی، مکانیکی و استاد بولت تقسیم می شوند. هر کدام از این انکر بولت ها کاربرد خاص خود را دارند و به طور کلی اندازه و مزایای آنها با یکدیگر متفاوت است. با شرکت مقاوم سازی آشیان پی همراه باشید تا این سه دسته را با هم بررسی کنیم.
1. انکر بولت شیمیایی
معمولا به آنها چسب کاشت نیز می گویند و مقاومت باربری بتن را افزایش داده و بین بتن و میلگرد چسبندگی ایجاد می کنند. برای نصب انکر بولت های شیمیایی محدودیتی وجود ندارد و می توانید از آنها در اعماق و قطرهای مختلف استفاده کنید.
2. انکر بولتهای مکانیکی
اغلب رول بولت نامیده می شوند که در سوراخهای بتن وارد میشوند، چون از یک قطعه استوانهای از واشر مهره غلتکی و یک سر مخروطی تشکیل شدهاند.
3. استاد بولت
استاد بولت به بولت معروف است. بولت ها به راحتی مونتاژ می شوند و هزینه نگهداری آنها کم است به همین دلیل بسیار مقرون به صرفه هستند و علاوه بر آن سرعت اجرای کار را افزایش می دهند. با استفاده از Bolt می توان زمان تحویل را تا حد زیادی کاهش داد. توجه داشته باشید که استاد بولت ها در دسته انکر بولت مکانیکی قرار می گیرند.
کاربردهای انکر بولت
انکر بولت در صنایع مختلفی مانند ساختمان سازی، نفت و گاز، سدسازی، هوافضا، خودروسازی، صنایع دریایی و … کاربرد دارد که در زیر به توضیح هر یک می پردازیم.
ساختمان: انکربولت برای اتصال پایه های فولادی (فلزی) به بتن استفاده می شود. این اتصالات معمولاً برای اتصال دیوارهای بتنی به سازه های فلزی استفاده می شود.
نفت و گاز: انکربولت برای اتصال تجهیزات سنگین و ضخیم به سطوح بتنی کاربرد دارند. از این اتصالات برای اتصال خطوط نفت و گاز به سازه های بتنی نیز استفاده می شود.
خودروسازی: برای اتصال بدنه خودرو به اسکلت فلزی از انکر بولت استفاده می شود. از این اتصالات برای اتصال تجهیزات الکتریکی خودرو نیز استفاده می شود.
صنایع دریایی: از این قطعه برای متصل کردن کشتی ها به پایه های فولادی زیر آب و همچنین اتصال تجهیزات دریایی به پایه های بتنی در بنادر و کشتی ها استفاده می شود.
صنعت هوافضا: از کاربرد های انکربولت در صنعت هوافضا می توان به اتصال قطعات فلزی به پایه های بتنی و فلزی اشاره کرد.
ظرفیت باربری انکر بولت ها
بررسی ظرفیت باربری انکر بولت ها موضوع بسیار پیچیده ای است که باید به تفصیل مورد بحث قرار گیرد. قطر انکر بولت، عمق کاشت و مصالح پایه ازعوامل موثر در ظرفیت باربری انکر بولت ها می باشند. قطر و عمق کاشت مهمترین فاکتور در انتخاب انکر بولت مناسب برای نوع کاربری است.
بسته به میزان بار و محدودیت های اعمال شده مانند تعداد سوراخ های موجود بر روی پایه های دستگاه و تجهیزاتی که قرار هست نصب شوند و همچنین محدودیت های ناشی از طراحی و اجرا از قبیل فاصله انکر ها از هم و فاصله انکر از لبه بتن، قطر و عمق کاشت انکر بولت مشخص می گردد.
عمق کاشت انکربولت با باربری آن نسبت مستقیم دارد. حداقل و حداکثر عمق نفوذ بسته به نوع و ضخامت مواد پایه و همچنین کیفیت محصول مورد استفاده و شرایط مشخص شده توسط مقررات جاری متفاوت است. علاوه بر این چنانچه باربری انکر بیش از میزان بار طراحی شده باشد، می توان عمق کاشت انکر را کاهش داد تا بهترین تصمیم از نقطه نظر فنی و اقتصادی گرفته شود.
عوامل موثر در انتخاب نوع انکر بولت
قبل از انتخاب نوع انکر بولت باید موارد زیر را در نظر گرفت:
- شرایط محیطی و آب و هوایی
- فاصله بین دو انکربولت
- قطر انکر بولت و عمق کاشت
- نوع و اندازه انکربولت
- فاصله انکر بولت از لبه مصالح پایه
- نوع مواد اولیه
سخن پایانی
انکر بولت یکی از ابزارهای متعددی است که امروزه در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. انکربولت یکی از ابزارهای مهم برای استحکام بخشی قطعات مختلف است که در صنایع مختلف از جمله ساخت و ساز، کارکردهای متنوع و مهمی دارد. بعضی اوقات حتی کوچکترین ابزارها نیز میتوانند عملکردهای حیاتی و مهمی مثل ایمنی و نصب سازههای دیگر را بر عهده بگیرند. انکر بولتها معمولا برای اتصال عناصر سازهای به بتن استفاده میشوند؛ به طوری که یک انتهای آن به داخل بتن فرو رفته، و سر دیگر برای اتصال تکیه گاه سازه رزوه می شود تا اتصالات را به خوبی حفظ کند.
